ZABEZPIECZENIE ZWROTNOŚCI KREDYTU

Działalność kredkowa banków jest narażona na ryzyko kredytowe, czyli ryzyko terminowego zwrotu przez kredytobiorcę udzielonego mu kredytu łącznie z należnymi bankowi odsetkami. O ograniczeniu ryzyka kredytowego banku decyduje przede wszystkim dobra kondycja kredytobiorcy. Już samo pojęcie zdolności kredytowej (por. s. 86), warunkującej udzielenie kredytu, uwzględnia przesłanki zabezpieczenia jego zwrotu. W tym samym kierunku zmierzają wynikające z umowy kredytowej uprawnienia banku do otrzymywania od kredytobiorcy sprawozdań finansowych i informacji do analizowania jego działalności gospodarczej, a także uprawnienia dokonywania lustracji. Ponadto umowy wymieniają sytuacje, w których bank może przedterminowo wypowiedzieć umowę kredytową.

Formę zabezpieczenia kredytu ustala bank w negocjacjach z kredytobiorcą, biorąc pod uwagę rodzaj, wysokość oraz okres spłaty kredytu, a także jego stan majątkowy oraz status prawny.

Negocjacje między bankiem a kredytobiorcą, dotyczące warunków, na jakich może być udzielony kredyt, obejmują także rodzaj i wartość zabezpieczenia jego spłaty. Banki przejawiają przy tym skłonność do domagania się od kredytobiorców nadmiernego zabezpieczenia, co podraża koszt kredytu. Z kolei kredytobiorcy domagają się od banków podejmowania pewnego ryzyka kredytowego, czemu sprzyja konkurencja między bankami.

Wyższe zabezpieczenie jest z reguły wymagane od przedsiębiorstw nowo utworzonych oraz przedsiębiorstw o zagrożonej zdolności kredytowej. Także status prawny spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wpływa na zaostrzenie wymagań banków odnośnie zabezpieczenia zwrotności kredytu.

Praktykowanym sposobem zabezpieczenia się przed podjęciem ryzyka kredytowego jest wymiana między bankami informacji o przyszłych kredytobiorcach. Wymiana takich informacji nie jest sprzeczna z ustawowym obowiązkiem zachowania tajemnicy bankowej. Oddziały okręgowe NBP prowadzą nawet specjalne kartoteki niesolidnych płatników, którzy dopuścili do protestu weksli. Działają także prywatne wywiadownie handlowe, dostarczające odpłatnie informacji o statusie prawnym i sytuacji majątkowej podmiotów gospodarczych.

Formą zabezpieczenia się przed ryzykiem jest ubezpieczenie przez bank terminowej spłaty kredytów. Ubezpieczającym może być zarówno kredytobiorca, jak i bank, ale ubezpieczonym jest zawsze bank. W Polsce praktyka ubezpieczenia spłaty kredytów nie jest jeszcze popularna, ale na przykład „Warta” SA i „Heros” SA ubezpieczają od różnych rodzajów ryzyka gospodarczego, w tym także banki od ryzyka kredytowego. „Polisa” SA oferuje ponadto ubezpieczenie należności faktoringowych, co może przyczynić się do popularyzacji faktoringu. Przejmuje ona ryzyko banku z tytułu nabytych należności faktoranta (por. rozdz. 4.9.) w przypadku niewypłacalności dłużnika – nabywcy towaru czy usługi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *