Wiedza biznesowa, finansowa, ekonomiczna. Szukasz firmy szkoleniowej?

POLITYKA PIENIĘŻNA W POLSCE CZ. II

Istniejący od 1989 r. dwupoziomowy model bankowości oddzielił funkcje banku centralnego od bezpośredniej działalności kredytowej i zapewnił dualizm w kreowaniu pieniądza (por. rozdz. 1.3.) oraz konkurencję między bankami. Są to cechy modelu bankowości właściwego dla gospodarki rynkowej, gdzie pieniądz kreują zarówno bank centralny, jak i banki operacyjne (komercyjne).

NBP kreuje pieniądz centralny, będący ostatecznym środkiem zapłaty, a pozostałe banki kreują zdecentralizowany pieniądz wkładowy, będący instrumentem kredytowym i płatniczym.

Rok 1989 cechowała głęboka destabilizacja gospodarki polskiej, znajdująca wyraz w wysokiej inflacji i głębokich niedoborach, zarówno rzeczowych, jak i finansowych. Utworzony we wrześniu demokratyczny rząd przystąpił do działań stabilizacyjnych. Wprowadzony z początkiem 1990 r. program stabilizacyjny był uzgodnionym z Międzynarodowym Funduszem Walutowym programem dostosowawczym, stanowiącym podstawę do zawartego przez Polskę porozumienia z MFW. Porozumienie to było warunkiem otrzymania pomocy finansowej od Funduszu i Banku Światowego oraz poparcia w staraniach o redukcję zadłużenia zagranicznego Polski.

Kluczową rolę w realizacji programu odegrała restrykcyjna polityka pieniężna i budżetowa, połączona z liberalizacją cen i wprowadzeniem wewnętrznej wymienialności złotego. Swobodzie kształtowania się cen na rynku towarzyszyło wprowadzenie hamulców wzrostu wynagrodzeń. Podstawowe elementy dotychczasowej nierównowagi zostały wyeliminowane w ciągu kilku miesięcy, a wysoka początkowo inflacja, decydująca o rocznym wskaźniku inflacji, spadła pod koniec roku do 5%-6% miesięcznie. Wzrósł obieg pieniądza krajowego o 40% w ujęciu realnym. Było to rezultatem zarówno kredytowej emisji pieniądza, jak i zamiany zasobów walutowych ludności w zlotowe. Jednak wzrost obiegu pieniądza był niższy od nominalnego wzrostu dochodu narodowego, co doprowadziło do przyspieszenia krążenia pieniądza (por. s. 23). Głównym instrumentem oddziaływania, obok limitowania kredytów, była stopa procentowa od kredytu refinansowego. NBP usiłował utrzymywać stopę procentową na poziomie realnie dodatnim. W ciągu roku oprocentowanie kredytu refinansowego uległo wielokrotnej zmianie, ale tylko w niektórych miesiącach udało się utrzymać je na poziomie realnie dodatnim.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.