Książka “Jak sobie radzić z powodzią” Materiały dla Nauczycieli



jak_sobie_radzic_z_powodzia_2013

Kilka dni temu Pani Małgorzata Siudak przysłała do naszej Redakcji książkę “Jak sobie radzić z powodzią”, której jest współautorką. Była to reakcja na zamieszczony wcześniej artykuł o zadaniach matematycznych, które mają na celu edukację powodziową młodzieży. Ksiażka, której Wydawcą jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej jest darmowa, jest dodrukowywana i przekazywana nauczycielom, to jest już V wydanie. Można ją ściągnąć z naszej strony poniżej.

Zamieszczamy przedmowę do książki “Jak sobie radzić z powodzią“, którą można ściągnąć tutaj.

 

Powodzie są nieuchronne – nie sposób się przed nimi zabezpieczyć, można jedynie ograniczać ich skutki i powinni to robić wszyscy, również indywidualni mieszkańcy – tak brzmi podstawowe przesłanie głównego dokumentu Komisji Europejskiej na temat powodzi i sposobów radzenia sobie z nimi. Tej prostej prawdy doświadczamy w Polsce każdego roku. Na szczęście, tak duże powodzie, jak w 1997 czy 2010 roku występują rzadko, jednak i te mniejsze, lokalne, powodują znaczne straty w mieniu prywatnym i majątku publicznym. Co je powoduje? Nie tylko deszcz i nie tylko zmiany klimatu, o których tyle się ostatnio mówi. Sami mamy sobie sporo do zarzucenia w tej sprawie: budujemy domy na terenach zalewowych, wycinamy lasy, które opóźniają spływ wody do rzeki, uszczelniamy powierzchnię terenu betonując i asfaltując podwórka i otoczenie budynków, co powoduje że nie chłonie ona wody. Ale przede wszystkim nie jesteśmy do powodzi przygotowani. Nie posiadamy dostatecznej wiedzy na temat samego zjawiska, jego przebiegu, nie zawsze potrafimy właściwie reagować na ostrzeżenia powodziowe i nie wiemy, jak przed powodzią skutecznie chronić dobytek.

Na ogół uważamy, że za nasze bezpieczeństwo i ochronę mienia odpowiedzialne są władze administracyjne, a sami niewiele możemy zrobić. To tylko pół prawdy, bo choć władze dbają o nasze bezpieczeństwo, zapewniają nam pomoc w razie zagrożenia, ostrzegają przed powodzią, budują i naprawiają wały, to nigdy nie będą w stanie zapewnić nam pełnej ochrony, ani zmniejszyć skuteczniej od nas samych strat w naszym dobytku. Wiedzą o tym mieszkańcy terenów, gdzie powodzie zdarzają się stosunkowo często. Tam ludzie są do powodzi przygotowani: stosują odpowiednie materiały budowlane i specjalne zabezpieczenia w budynkach, dostosowują urządzenie domu do ewentualnego zagrożenia. Jednak na terenach, gdzie powodzi od dawna nie było, niewiele osób jest przygotowanych.

Drogą do zwiększenia wiedzy i podniesienia świadomości całego społeczeństwa w zakresie indywidualnego przygotowania się do powodzi i zmniejszania strat powodziowych w gospodarstwach domowych i mieniu prywatnym jest m.in. wprowadzenie tematyki powodziowej do szkolnych programów nauczania w znacznie szerszym zakresie, niż obecnie. Problem w tym, że brakuje zarówno doświadczeń i skutecznych metod pracy, jak i materiałów dydaktycznych.

Wydawnictwo, które trzymacie Państwo w swoich rękach, powstało z myślą, by choć częściowo wypełnić tę lukę i pomóc w realizacji zajęć szkolnych na temat prewencji powodziowej. Wydawnictwo przygotował Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) w ramach międzynarodowego Projektu OSIRIS1. W 2004 roku otrzymało nagrodę ministra środowiska i zostało zaakceptowane przez ówczesny Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli. Przez kolejne lata wykorzystywane było przez nauczycieli ze szkół w wielu gminach, gdzie władze samorządowe zainteresowane są edukacją powodziową mieszkańców, doczekało się pięciu wydań.

Materiały zamieszczone w tym wydawnictwie przeznaczone są dla nauczycieli szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych zainteresowanych prowadzeniem zajęć dotyczących problematyki powodzi lub poszukujących dodatkowych pomocy dydaktycznych z tego zakresu. Bieżące wydanie wzbogacono o scenariusze zajęć dla dzieci w wieku przedszkolnym. Istotą proponowanych zajęć jest „oswojenie” dzieci ze zjawiskiem powodzi, uświadomienie im, w jaki sposób można zabezpieczyć się przed jej skutkami, nauczenie ich podejmowania podstawowych działań w tym zakresie oraz zapoznanie z elementarnymi zasadami postępowania w zetknięciu z powodzią.

Wydawnictwo zawiera:

  • podstawowy zasób wiedzy dla właścicieli zagrożonych domów na temat strategii ochrony przed powodzią i metod zmniejszania strat powodziowych we własnym zakresie;
  • propozycje scenariuszy i warsztatów ułatwiających przygotowanie i przeprowadzenie w szkołach zajęć z uczniami na temat powodzi i metod ochrony;
  • testy wiedzy ułatwiające sprawdzenie osiągniętych efektów edukacyjnych;
  • propozycje zajęć dotyczących problematyki powodziowej możliwych do realizacji w ramach różnych przedmiotów.

Część z tych materiałów została opracowana przez pracowników IMGW-PIB i doradcę metodycznego/edukatora, a część powstała w ramach konkursu dla nauczycieli ogłoszonego przez IMGW-PIB i Starostwo Powiatowe w Kłodzku. Oddając w Państwa ręce tę książkę, mamy nadzieję, że ułatwi ona przygotowanie i przeprowadzenie zajęć na temat powodzi w Waszej szkole lub przedszkolu, bądź zainspiruje do własnych działań.

 

 

Roman Konieczny, Małgorzata Siudak, Elżbieta Tyralska-Wojtycza