FORMY ROZLICZEŃ ZAGRANICZNYCH

Rozliczenia w obrocie z zagranicą przeprowadzane są za pośrednictwem wyspecjalizowanych w tej dziedzinie banków. Wykonują one dyspozycje płatnicze jednostek gospodarczych, a także innych banków, różnych instytucji i osób prywatnych. W rozliczeniach zagranicznych korzystają one przy tym najczęściej z pośrednictwa swoich zagranicznych korespondentów (por. s. 292). Wykorzystują rozgałęzioną w całym świecie sieć bankową. Banki współpracują wykonując wzajemne polecenia, a także przeprowadzają między sobą różne transakcje. Koncentracja obsługi rozliczeń zagranicznych w bankach wynika z charakteru wymiany międzynarodowej, a także z technicznych ułatwień operacji zagranicznych, jakie stworzyła bankom teletransmisja. Ponadto banki chronią klientów przed ryzykiem towarzyszącym zagranicznym transakcjom.

Tylko nieliczne przedsiębiorstwa przeprowadzają rozliczenia bez udziału banków, kompensując wzajemne należności. Rozliczenia kompensacyjne między przedsiębiorstwami natrafiają na duże trudności Rzadko bowiem partnerzy mają wzajemne należności i zobowiązania. Pozytywnym przykładem mogą być rozliczenia między towarzystwami lotniczymi, które wzajemnie sprzedają bilety na swoje samoloty. Międzynarodowe transakcje eksportowe mogą być przeprowadzane bez udziału banków także w formie barteru (ang. barter transaction, niem. Bartergeschäft), który jest umową wymiany towaru za towar. Własność towaru przechodzi z jednego kontrahenta na drugiego nie za ekwiwalent pieniężny, lecz za inny określony towar.

Zagraniczne operacje rozliczeniowe mogą być przeprowadzane przez banki jako:

– rozliczenia dewizowe,

– rozliczenia bezdewizowe.

ZAGRANICZNE OPERACJE ROZLICZENIOWE

Rozliczenia bezdewizowe, czyli tzw. clearing, były przeprowadzane między bankami dwu lub wielu krajów w formie kompensaty wzajemnych należności i zobowiązań ich krajowych klientów. Obecnie tę formę rozliczeń stosuje się bardzo rzadko. Powszechne zastosowanie w rozliczeniach zagranicznych mają rozliczenia dewizowe.

Sposób wykonywania przez banki zleceń płatniczych klientów zależy od tego, czy klient uzależnia zapłatę od spełnienia określonych warunków. W związku z tym rozróżniamy:

– uwarunkowane formy rozliczeń,

– nie uwarunkowane (bezwarunkowe) formy rozliczeń.

Potrzeba stosowania uwarunkowanych form rozliczeń wynika z ryzyka towarzyszącego zagranicznym transakcjom handlowym. Istota takich rozliczeń polega na uzależnieniu zapłaty od spełnienia przez jej beneficjenta określonych warunków. Nad spełnieniem tych warunków (np. wysyłki towaru) czuwają banki uczestniczące w rozliczeniach. Uwarunkowane formy rozliczeń znajdują zastosowanie głównie przy rozliczeniach z tytułu importu i eksportu. Do podstawowych form rozliczeń o charakterze zleceń uwarunkowanych zalicza się inkaso i akredytywę dokumentową. Natomiast bezwarunkowe zlecenia płatnicze stosuje się głównie w transakcjach nietowarowych, np. przy opłacaniu usług, spłacie długu, zapłacie odsetek, a także w przekazach na rzecz osób prywatnych. Zalicza się do nich czek rozrachunkowy, akredytywę pieniężną, przekaz pieniężny i polecenie wypłaty.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *